Rozporządzenie nr 2025/40 (PPWR) wprowadza istotne obowiązki m.in. w zakresie projektowania opakowań.
Zgodnie z art. 12 ust. 1 PPWR od dnia 12 sierpnia 2028 r. (lub 24 miesiące od wejścia w życie właściwego aktu wykonawczego – w zależności od tego, która data jest późniejsza) na opakowaniach wprowadzanych do obrotu będzie należało umieszczać zharmonizowaną etykietę informującą o składzie materiałowym opakowania.
Celem tego wymogu jest przede wszystkim ułatwienie konsumentom sortowania odpadów oraz zapewnienie jednolitych zasad oznakowania we wszystkich państwach członkowskich.
Etykieta żywności:
- będzie musiała zawierać piktogramy,
- powinna być łatwo zrozumiała, również dla osób z niepełnosprawnościami,
- będzie ustanowiona w drodze aktu wykonawczego Komisji Europejskiej.
Opakowania kompostowalne
Opakowanie kompostowalne oprócz zharmonizowanej etykiety będzie musiało zawierać jasne informacje, że:
- materiał jest kompostowalny,
- nie nadaje się do kompostowania w warunkach domowych (jeżeli dotyczy),
- opakowania kompostowalnego nie wolno wyrzucać do środowiska.
Przy czym obowiązek ten nie będzie miał zastosowania do opakowań transportowych ani do opakowań objętych systemem kaucyjnym – z wyjątkiem opakowań dla handlu elektronicznego.
Kod QR
Oprócz ujednoliconej etykiety podmioty gospodarcze będą mogły umieścić na opakowaniu kod QR lub inny typ ustandaryzowanego, otwartego cyfrowego nośnika danych, zawierający informacje o przeznaczeniu każdego oddzielnego elementu opakowania, aby ułatwić konsumentom sortowanie.
Opakowania objęte systemem kaucyjnym
Na opakowaniach objętych systemami kaucyjnymi (np. butelek jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych na napoje o pojemności do 3 l oraz metalowych pojemników jednorazowego użytku na napoje o pojemności do 3 l) będzie musiała się znaleźć zrozumiała i jednoznaczna etykieta.
Poza etykietą krajową będzie można umieścić zharmonizowaną kolorową etykietę UE (ustanowioną w odpowiednim akcie wykonawczym). Państwa członkowskie będą mogły wymagać takiej etykiety, pod warunkiem, że nie będzie ona zakłócać rynku wewnętrznego ani utrudniać handlu produktami z innych krajów UE.
Opakowania wielokrotnego użytku
Na opakowaniach wielokrotnego użytku, które będą wprowadzane do obrotu od dnia 12 lutego 2029 r. lub od upływu 30 miesięcy od dnia wejścia w życie aktu wykonawczego przyjętego na podstawie ust. 6 PPWR (w zależności od tego, która z tych dat będzie późniejsza), będzie musiała znaleźć się etykieta informująca użytkowników o zdatności opakowania do ponownego użycia.
Dalsze informacje dotyczące możliwości ponownego użycia, w tym dostępności lokalnego, krajowego lub ogólnounijnego systemu ponownego użycia oraz informacje na temat punktów zbiórki, będą udostępniane poprzez kod QR lub inny rodzaj znormalizowanego, otwartego, cyfrowego nośnika danych, który umożliwi śledzenie opakowania oraz obliczanie liczby podróży i rotacji lub oszacowanie średniej, jeśli dokładne obliczenie nie będzie możliwe.
Ponadto, w punkcie sprzedaży, opakowania handlowe wielokrotnego użytku będą musiały być łatwe do zidentyfikowania i odróżnienia od opakowań jednorazowego użytku.
Na zasadzie odstępstwa od powyższego, wymóg umieszczania etykiety oraz kodu QR lub innego rodzaju znormalizowanego, otwartego, cyfrowego nośnika danych nie będzie miał zastosowania do systemów o obiegu otwartym, które nie posiadają operatora systemu zgodnie z załącznikiem VI PPWR.
Kod ten musi być umieszczony, wydrukowany lub wygrawerowany na opakowaniu w sposób widoczny, czytelny i trwały, tak aby nie można go było łatwo usunąć. Zawarte w nim informacje muszą być również dostępne dla użytkowników końcowych przed zakupem produktu za pośrednictwem sprzedaży internetowej. Co więcej, do dostarczenia informacji wymaganych dla pakowanego produktu i opakowania należy użyć jednego nośnika danych, a oba muszą być łatwe do odróżnienia.
Opakowania z materiałów pochodzących z recyklingu
W przypadku opakowań, na których umieszczana będzie etykieta informująca o zawartości materiału pochodzącego z recyklingu lub o zawartości biopochodnych tworzyw sztucznych, etykieta oraz kod QR lub inny cyfrowy nośnik danych będą musiały być zgodne ze specyfikacjami określonymi w odpowiednim akcie wykonawczym i opierać się na metodyce określonej w art. 7 ust. 8 PPWR.
Etykiety oraz nośniki danych będą musiały być widoczne, czytelne i trwałe, a informacje będą udostępniane użytkownikom końcowym również w sprzedaży internetowej. Gdy umieszczenie etykiety lub kodu na opakowaniu nie będzie możliwe lub uzasadnione, informacje będą dostępne na opakowaniu zbiorczym lub za pomocą pojedynczego kodu elektronicznego umożliwiającego dostęp niedyskryminujący, w szczególności osobom słabowidzącym. Informacje te będą dostępne w co najmniej jednym języku określonym przez państwo członkowskie.
Zakaz wprowadzania w błąd
Podmioty gospodarcze nie będą mogły dostarczać ani umieszczać etykiet, oznaczeń, symboli lub napisów, które mogłyby wprowadzać w błąd lub dezorientować konsumentów, jeśli chodzi o wymogi w zakresie zrównoważoności opakowań, innych właściwości opakowań lub możliwości gospodarowania odpadami opakowaniowymi, w odniesieniu do których w rozporządzeniu PPWR określono wymogi dotyczące zharmonizowanego etykietowania.
Identyfikowalność
Zgodnie z założeniami PPWR do dnia 12 lutego 2027 r. opakowania objęte systemem rozszerzonej odpowiedzialności producenta będą mogły być identyfikowane na całym terytorium państw członkowskich, w których stosuje się ten system, wyłącznie za pomocą odpowiedniego symbolu zawartego w kodzie QR lub innej znormalizowanej, otwartej technologii znakowania cyfrowego. Symbol ten będzie wskazywał, że producent wypełnia swoje obowiązki w zakresie rozszerzonej odpowiedzialności, musi być zrozumiały i jednoznaczny oraz nie będzie mógł wprowadzać konsumentów ani innych użytkowników końcowych w błąd, jeśli chodzi o możliwość recyklingu opakowania lub jego ponownego użycia.
Opakowania objęte systemem kaucyjnym innym niż system, o którym mowa w art. 50 ust. 1 PPWR, będą mogły być identyfikowane na całym terytorium objętym danym systemem na podstawie prawa krajowego. Symbol użyty do identyfikacji będzie musiał być czytelny, jednoznaczny i nie będzie wprowadzał w błąd konsumentów, w szczególności w odniesieniu do możliwości recyklingu i ponownego użycia opakowania w państwach członkowskich, w których podlega zwrotowi. Państwa członkowskie nie będą mogły zakazywać umieszczania etykiet dotyczących systemu kaucyjnego obowiązującego w innych państwach członkowskich.
Okres przejściowy
Opakowania, o których mowa w art. 12 ust. 1, 2 i 4 PPWR, wytworzone w Unii lub przywiezione przed upływem terminów określonych w tych ustępach, które nie spełniają kryteriów etykietowania, będą mogły być udostępniane na rynku maksymalnie przez 3 lata od dnia wejścia w życie wymogów etykietowania ustanowionych ww. ustępach.
Propozycja JRC
Dnia 13 stycznia 2026 r. Wspólne Centrum Badawcze Komisji Europejskiej (Joint Research Centre – JRC) opublikowało dokument pod nazwą „Propozycja techniczna JRC w sprawie zharmonizowanych etykiet sortowania odpadów UE zgodnie z rozporządzeniem w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych”.Dokument ten ma posłużyć m.in. jako źródło informacji przy opracowywaniu aktów wykonawczych przewidzianych w art. 12 ust. 6 (etykietowanie opakowań) rozporządzenia PPWR.
Propozycja JRC przewiduje wprowadzenie jednolitych przepisów dotyczących etykietowania w celu zapewnienia spójnego przekazu w całej Unii Europejskiej. Ma to wyeliminować różnice w wyglądzie i nazewnictwie stosowanych oznaczeń w poszczególnych krajach członkowskich, które mogą wprowadzać konsumentów w błąd i utrudniać producentom wprowadzanie produktów na rynki międzynarodowe. Wśród głównych rozwiązań zaproponowano m.in.:
- Ujednolicone oznakowanie wizualne, wykorzystujące piktogramy i kolory przypisane do konkretnych kategorii odpadów oraz odpowiednich kontenerów na śmieci, co ma ułatwić prawidłową segregację.
- Ograniczenie barier językowych, dzięki zastosowaniu symboli graficznych zamiast opisów tekstowych.
- Dostępność dodatkowych informacji za pomocą kodów QR, umożliwiająca użytkownikom uzyskanie szczegółowych danych dotyczących segregacji odpadów i materiałów opakowaniowych.
Dokument JRC ma charakter wytycznych i nie stanowi oficjalnego projektu regulacji. Wskazuje natomiast potencjalne kierunki dalszych zmian. Według rekomendacji JRC, nieczytelne dla konsumentów kody powinny zostać zastąpione przez zharmonizowane, łatwe do rozpoznania etykiety segregacji odpadów.
Planowany akt wykonawczy w celu ustanowienia zharmonizowanej etykiety ma zostać przedstawiony do sierpnia 2026 r.
Link do publikacji JRC:
