FEDIAF Labelling Code (Kodeks dobrej praktyki znakowania karm dla zwierząt domowych) stanowi jeden z najważniejszych dokumentów branżowych w Europie w zakresie komunikacji i oznakowania produktów typu pet food. Dokument ten nie ma charakteru bezpośrednio obowiązującego prawa, jednak został zatwierdzony przez organy Unii Europejskiej i w praktyce pełni funkcję standardu interpretacyjnego dla przepisów prawa paszowego.
Kodeks ten ma na celu zapewnienie jednolitego podejścia do oznakowania produktów w całej Unii Europejskiej, w szczególności poprzez doprecyzowanie, w jaki sposób należy komunikować skład, właściwości oraz przeznaczenie karmy dla zwierząt, aby nie wprowadzać odbiorców w błąd.
Zakres zastosowania i znaczenie praktyczne
FEDIAF Labelling Code odnosi się nie tylko do informacji zamieszczanych bezpośrednio na opakowaniu produktu, ale również do wszelkich form komunikacji marketingowej, takich jak strony internetowe, materiały reklamowe czy komunikacja w mediach społecznościowych. Oznacza to, że wszystkie przekazy dotyczące produktu powinny być spójne, rzetelne i zgodne z rzeczywistymi właściwościami karmy.
Producenci powinni więc traktować etykietowanie jako element szerszego systemu komunikacji z konsumentem, a nie wyłącznie jako obowiązek formalny.
Zasada niewprowadzania w błąd
Jedną z fundamentalnych zasad kodeksu jest zakaz wprowadzania w błąd. Informacje przekazywane konsumentowi muszą być prawdziwe, precyzyjne i możliwe do zweryfikowania. Dotyczy to zarówno składu produktu, jak i wszelkich oświadczeń marketingowych czy sugestii dotyczących działania karmy.
Zasady deklarowania składników i nazewnictwa
Kodeks bardzo szczegółowo reguluje sposób, w jaki można odnosić się do składników produktu w jego nazwie lub opisie. Kluczowe znaczenie mają tu określenia używane w komunikacji marketingowej, które muszą odpowiadać faktycznej zawartości danego składnika.
Przykładowo:
- użycie określenia „z [danym składnikiem]” („with X”) oznacza, że dany składnik stanowi co najmniej 4% produktu,
- określenia takie jak „bogaty w” lub „wysoka zawartość” („rich in”, „high in”) wymagają, aby składnik stanowił co najmniej 14% produktu,
- nazwy typu „menu” lub „dinner” oznaczają co najmniej 26% danego składnika,
- natomiast określenie „aromatyzowany” („flavoured with”) może oznaczać zawartość poniżej 4%.
Zasady te mają kluczowe znaczenie dla zapewnienia transparentności komunikacji i zapobiegania nadużyciom marketingowym.
Skład i sposób jego prezentacji
FEDIAF Labelling Code dopuszcza dwa sposoby deklarowania składu:
- poprzez wskazanie kategorii materiałów paszowych (np. „mięso i produkty pochodzenia zwierzęcego”),
- albo poprzez podanie konkretnych składników.
Niezależnie od wybranej metody, skład musi być przedstawiony w sposób rzetelny i umożliwiający właściwe zrozumienie charakteru produktu. Kolejność składników powinna odzwierciedlać ich udział w recepturze.
Dodatkowo, jeżeli producent podkreśla obecność konkretnego składnika w komunikacji (np. na froncie opakowania), powinien wskazać jego ilość w składzie.
Oświadczenia marketingowe (claims)
Kodeks dopuszcza stosowanie oświadczeń marketingowych, jednak pod warunkiem, że są one:
- prawdziwe i możliwe do udowodnienia,
- jednoznaczne i zrozumiałe dla konsumenta,
- zgodne z rzeczywistą funkcją składników.
Szczególną ostrożność należy zachować w przypadku oświadczeń dotyczących zdrowia. Karmy dla zwierząt nie mogą być prezentowane jako produkty o właściwościach leczniczych, chyba że spełniają odrębne wymagania właściwe dla produktów leczniczych weterynaryjnych.
Oznakowanie dodatków i składników funkcjonalnych
W przypadku dodatków, takich jak witaminy, minerały czy inne substancje funkcjonalne, kodeks wymaga, aby ich obecność była odpowiednio zadeklarowana, zwłaszcza jeśli stanowią podstawę komunikatu marketingowego.
Jeżeli producent wskazuje na opakowaniu określony składnik lub właściwość (np. „źródło wapnia”), musi być w stanie uzasadnić taki przekaz i wykazać jego zgodność z rzeczywistym składem produktu.
Funkcja kodeksu w systemie prawnym
FEDIAF Labelling Code nie zastępuje przepisów prawa, lecz stanowi ich praktyczne uzupełnienie. Dokument ten pomaga w interpretacji regulacji unijnych i zapewnia ich jednolite stosowanie w różnych państwach członkowskich.
W praktyce oznacza to, że choć kodeks formalnie nie jest wiążący, ale jego stosowanie jest traktowane jako przejaw dochowania należytej staranności przez producenta. Organy kontrolne często odwołują się do jego postanowień przy ocenie prawidłowości oznakowania produktu.
