Jak zmieniają się zasady kontroli żywności i co oznacza to dla producentów oraz sprzedawców żywności? Coraz większe znaczenie ma nie tylko prawidłowe oznakowanie produktu, ale również sposób jego prezentowania w sklepie internetowym, na marketplace’ach i w reklamie.
Temat ten komentowała ekspercko dla portalu DlaHandlu.pl Marta Łanoch – prawniczka specjalizująca się w prawie żywnościowym i założycielka wyspecjalizowanej praktyki prawnej „Marta Łanoch FoodMedLaw„. W komentarzu dotyczącym odpowiedzialności przedsiębiorców zwróciła uwagę na praktyczne znaczenie zmian dla producentów i sprzedawców żywności, w szczególności w kontekście oznakowania produktów oraz sprzedaży internetowej.
W praktyce przedsiębiorca powinien dziś patrzeć na zgodność produktu znacznie szerzej niż tylko przez pryzmat etykiety. Kontrola może dotyczyć bowiem również informacji prezentowanych konsumentowi online oraz sposobu reklamowania produktu.
W tym artykule przedstawiamy najważniejsze obszary, które warto zweryfikować przed wprowadzeniem produktu do obrotu – od etykiety i nazwy żywności, przez kartę produktu w e-sklepie, aż po reklamę i komunikację marketingową.
Kontrola żywności – co może sprawdzać organ?
Przedsiębiorcy często utożsamiają kontrolę z oceną fizycznego produktu oraz jego etykiety. Tymczasem zakres informacji dostępnych dla konsumenta jest znacznie szerszy.
W przypadku sprzedaży internetowej konsument może zapoznać się z produktem jeszcze przed zakupem – poprzez zdjęcia opakowania, nazwę produktu, opis, wykaz składników, informacje o właściwościach produktu czy komunikaty marketingowe.
Dlatego istotne jest nie tylko to, co znajduje się na opakowaniu, ale również to, jak produkt jest przedstawiany w sklepie internetowym i reklamie.
Dla przedsiębiorcy oznacza to konieczność spojrzenia na produkt całościowo.
Etykieta produktu spożywczego a informacje w sklepie internetowym
Jednym z podstawowych obszarów ryzyka jest brak spójności pomiędzy etykietą a informacjami publikowanymi online.
Przykładowo, na etykiecie może znajdować się prawidłowa nazwa żywności i skład produktu, natomiast w e-sklepie przedsiębiorca może używać dodatkowych określeń sugerujących inne właściwości produktu.
Problematyczne mogą być również:
- niezgodne z etykietą informacje dotyczące składu,
- inne wartości odżywcze podane w opisie internetowym,
- nieprawidłowe informacje dotyczące pochodzenia produktu,
- grafiki sugerujące obecność określonego składnika,
- hasła sugerujące właściwości, których produkt nie posiada,
- nieprawidłowe lub niedozwolone oświadczenia żywieniowe i zdrowotne.
Dlatego weryfikacja etykiety żywności powinna obejmować również sposób prezentowania tego samego produktu w e-commerce.
Sprzedaż żywności przez internet – jakie informacje trzeba sprawdzić?
Przedsiębiorca prowadzący sklep internetowy z żywnością powinien zweryfikować, czy informacje prezentowane przy produkcie są zgodne z wymaganiami prawa żywnościowego.
Szczególne znaczenie ma tutaj rozporządzenie (UE) nr 1169/2011 w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności.
W przypadku sprzedaży na odległość informacje obowiązkowe dotyczące żywności powinny być dostępne dla konsumenta przed zawarciem umowy, z określonymi wyjątkami dotyczącymi m.in. daty minimalnej trwałości lub terminu przydatności do spożycia.
Oznacza to, że karta produktu w e-sklepie nie powinna być traktowana wyłącznie jako narzędzie marketingowe.
Powinna również prawidłowo realizować obowiązki dotyczące przekazywania konsumentowi informacji o żywności.
Reklama żywności a przepisy prawa
Kolejnym obszarem ryzyka jest reklama żywności.
Problem może pojawić się wtedy, gdy komunikacja marketingowa wykracza poza informacje, które przedsiębiorca może zgodnie z prawem przekazywać konsumentowi.
Dotyczy to szczególnie komunikatów odnoszących się do:
- właściwości zdrowotnych produktu,
- wpływu produktu na funkcjonowanie organizmu,
- wartości odżywczych,
- składu produktu,
- jego pochodzenia,
- tradycyjnego charakteru,
- „naturalności”,
- braku określonych składników,
- porównań z innymi produktami.
W przypadku żywności istotne znaczenie ma m.in. rozporządzenie (WE) nr 1924/2006 dotyczące oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych.
Samo umieszczenie komunikatu w reklamie, a nie na etykiecie, nie oznacza, że pozostaje on poza zakresem regulacji prawa żywnościowego.
Etykieta, e-sklep i reklama powinny być ze sobą spójne
Jednym z często pomijanych elementów compliance jest sprawdzenie wszystkich kanałów komunikacji jednocześnie.
W praktyce warto stworzyć dla każdego produktu swoistą „mapę komunikacji” i sprawdzić:
etykieta → karta produktu → marketplace → reklamy → social media → materiały sprzedażowe.
Jeżeli w każdym z tych miejsc produkt jest przedstawiany w inny sposób, zwiększa się ryzyko zakwestionowania komunikacji przez organ.
Przykład
Na etykiecie produkt jest opisany jako określony rodzaj żywności, natomiast w sklepie internetowym jego nazwa zostaje uzupełniona o określenie sugerujące szczególne właściwości produktu. Następnie podobny komunikat pojawia się w reklamie lub poście influencera.
Z perspektywy compliance nie wystarczy wówczas sprawdzić samej etykiety.
Konieczna jest analiza całej komunikacji dotyczącej produktu.
Kontrola IJHARS a sprzedaż żywności online
W przypadku jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych istotną rolę odgrywają również przepisy dotyczące kontroli jakości handlowej.
W ostatnim czasie szczególnie dużo uwagi poświęca się możliwości kontrolowania informacji dotyczących produktów oferowanych konsumentom również w kanałach sprzedaży internetowej.
Dla przedsiębiorców oznacza to potrzebę szerszego podejścia do compliance.
Sklep internetowy nie powinien być traktowany jako obszar wyłączony z kontroli tylko dlatego, że nie jest fizycznym punktem sprzedaży.
Kary za nieprawidłowe oznakowanie żywności
Nieprawidłowe oznakowanie produktu może prowadzić do konsekwencji administracyjnych i finansowych.
W zależności od rodzaju naruszenia i właściwości organu w grę mogą wchodzić m.in.:
- nakazy usunięcia niezgodności,
- zakwestionowanie prawidłowości oznakowania,
- wstrzymanie obrotu,
- konieczność zmiany oznakowania,
- wycofanie produktu z rynku,
- kary pieniężne.
Ryzyko nie kończy się więc na kosztach przygotowania nowej etykiety.
Jeżeli produkt znajduje się już w obrocie, konieczność zmiany opakowania może oznaczać również koszty logistyczne, magazynowe, produkcyjne i marketingowe.
Jak przygotować firmę do kontroli żywności?
Najbezpieczniejszym rozwiązaniem jest przeprowadzenie audytu jeszcze przed wprowadzeniem produktu do obrotu.
Warto sprawdzić co najmniej:
1. Etykietę produktu
Czy zawiera wszystkie wymagane informacje? Czy nazwa produktu jest prawidłowa? Czy wykaz składników, alergeny, ilość netto i deklaracja wartości odżywczej są zgodne z recepturą?
2. Kartę produktu w e-sklepie
Czy opis produktu odpowiada rzeczywistemu składowi i właściwościom produktu? Czy wszystkie wymagane informacje są dostępne przed zakupem?
3. Marketplace’y
Jeżeli produkt jest sprzedawany również za pośrednictwem marketplace’ów, warto sprawdzić, czy informacje prezentowane tam są identyczne i prawidłowe.
4. Reklamę
Czy hasła reklamowe są zgodne z przepisami dotyczącymi reklamy i oświadczeń żywieniowych oraz zdrowotnych?
5. Media społecznościowe
Czy komunikacja prowadzona przez markę, pracowników, ambasadorów lub influencerów nie zawiera dodatkowych, niedozwolonych deklaracji dotyczących produktu?
Compliance by Design – zgodność produktu już na etapie projektowania
W przypadku nowych produktów szczególnie korzystne może być podejście Compliance by Design.
Polega ono na tym, aby kwestie prawne analizować nie dopiero po przygotowaniu finalnej etykiety, ale już na etapie:
- tworzenia receptury,
- wyboru nazwy produktu,
- projektowania opakowania,
- przygotowywania claimów,
- tworzenia materiałów marketingowych,
- budowania karty produktu w e-sklepie.
Takie podejście pozwala ograniczyć ryzyko sytuacji, w której gotowy projekt opakowania trzeba zmieniać tuż przed drukiem albo po rozpoczęciu sprzedaży.
Podsumowanie
Kontrola żywności obejmuje znacznie więcej niż sam produkt i jego etykietę.
Przedsiębiorcy powinni zwracać uwagę na cały sposób prezentowania produktu konsumentowi – zarówno na opakowaniu, jak i w sklepie internetowym, na marketplace’ach, w reklamach i mediach społecznościowych.
Dlatego przed wprowadzeniem produktu do obrotu warto przeprowadzić kompleksową weryfikację:
receptura + etykieta + e-sklep + reklama + komunikacja marketingowa.
To właśnie spójność tych elementów może mieć kluczowe znaczenie z punktu widzenia zgodności produktu z prawem żywnościowym.
Ekspercki komentarz Marty Łanoch dla DlaHandlu.pl
Kwestie odpowiedzialności przedsiębiorców za oznakowanie żywności oraz sposób prezentowania produktów w sprzedaży internetowej Marta Łanoch, założycielka FoodMedLaw, komentowała ekspercko dla portalu DlaHandlu.pl.
W publikacji „Surowe kary dla sprzedawców żywności. Więzienie za „błędy” na etykietach i w e-sklepach” zwróciła uwagę na praktyczne konsekwencje zmian dla producentów i sprzedawców żywności, w szczególności w zakresie oznakowania produktów, sprzedaży online oraz komunikacji marketingowej.
👉 Przeczytaj cały artykuł: https://www.dlahandlu.pl/raporty-i-analizy/surowe-kary-dla-sprzedawcow-zywnosci-wiezienie-za-bledy-na-etykietach-i-w-e-sklepach,175421.html
Weryfikacja etykiet i komunikacji marketingowej – Marta Łanoch FoodMedLaw
FoodMedLaw wspiera producentów i sprzedawców żywności w zakresie zgodności produktów z prawem żywnościowym.
Wsparcie obejmuje m.in.:
- weryfikację etykiet i opakowań,
- analizę nazw produktów,
- ocenę opisów produktów w e-sklepach,
- weryfikację reklam i komunikacji marketingowej,
- ocenę oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych,
- audyty zgodności produktów i materiałów marketingowych,
- wsparcie w przypadku kontroli organów urzędowych.
Jeżeli firma planuje wprowadzenie nowego produktu na rynek lub chce sprawdzić już funkcjonujący produkt, warto zweryfikować nie tylko etykietę, ale cały sposób komunikowania produktu konsumentowi.
Skontaktuj się z nami, aby omówić zakres weryfikacji.
