W dniu 7 lipca 2026 r. Rada Ministrów przyjęła projekt nowelizacji ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym oraz ustawy o prawach konsumenta (nr z wykazu: UC111). Projekt ma na celu wzmocnienie ochrony konsumentów przed wprowadzającymi w błąd deklaracjami dotyczącymi wpływu produktów i działalności przedsiębiorców na środowisko naturalne.
Implementacja dyrektywy unijnej
Projektowane przepisy wdrażają do polskiego systemu prawnego rozwiązania przewidziane w dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/825, której celem jest przeciwdziałanie praktykom określanym jako greenwashing. Zjawisko to polega na przypisywaniu produktom lub usługom cech proekologicznych bez odpowiedniego uzasadnienia lub w sposób mogący wprowadzać konsumentów w błąd.
Nowelizacja zakłada rozszerzenie katalogu praktyk handlowych uznawanych za nieuczciwe niezależnie od okoliczności ich stosowania.
Ograniczenie nieuzasadnionych deklaracji środowiskowych
Jednym z najistotniejszych założeń projektu jest zakaz posługiwania się ogólnymi określeniami sugerującymi ekologiczny charakter produktu, takimi jak „eko”, „ekologiczny”, „przyjazny środowisku” czy „o niskim śladzie węglowym”, jeżeli przedsiębiorca nie dysponuje rzetelnymi, możliwymi do zweryfikowania dowodami potwierdzającymi prawdziwość takich twierdzeń.
Zakazane ma również być formułowanie ogólnego twierdzenia dotyczącego ekologiczności, gdy przedsiębiorca nie jest w stanie wykazać uznanej wysokiej efektywności ekologicznej. Przedsiębiorca będzie musiał też udowodnić, że dany produkt ma naturalny, ograniczony albo wręcz pozytywny wpływ na środowisko, ze względu na to, że przy jego produkcji wyemitowano mniej gazów cieplarnianych niż w produkcji innego produktu.
Oznacza to, że wszelkie komunikaty marketingowe odnoszące się do wpływu produktu na środowisko będą musiały opierać się na obiektywnych i udokumentowanych przesłankach. Samo zastosowanie atrakcyjnych haseł reklamowych nie będzie wystarczające do budowania wizerunku produktu jako ekologicznego.
Zmiany dotyczące certyfikatów ekologicznych
Projekt przewiduje również istotne ograniczenia w zakresie wykorzystywania oznaczeń i certyfikatów środowiskowych. Niedopuszczalne stanie się posługiwanie znakami jakości lub certyfikatami odnoszącymi się do zrównoważonego charakteru produktu, jeżeli nie wynikają one z niezależnego systemu certyfikacji lub nie zostały ustanowione przez właściwe organy publiczne.
Rozwiązanie to ma wyeliminować praktykę tworzenia przez przedsiębiorców własnych systemów certyfikacji lub powoływania podmiotów pozostających pod ich kontrolą wyłącznie w celu nadania produktom pozorów spełniania wysokich standardów środowiskowych.
Większa odpowiedzialność za komunikację marketingową
Nowe regulacje obejmują również sposób formułowania przekazów dotyczących działalności przedsiębiorcy. Niedozwolone będzie przedstawianie całej działalności gospodarczej lub całego produktu jako ekologicznych, jeżeli pozytywne właściwości odnoszą się jedynie do wybranego elementu produktu, procesu produkcyjnego lub ograniczonego zakresu działalności przedsiębiorstwa.
Nie będzie również możliwe deklarowanie możliwości naprawy produktu, jeżeli nie odpowiada to jego rzeczywistym właściwościom. Niedopuszczalne będzie także pomijanie informacji o tym, że aktualizacja oprogramowania może skutkować obniżeniem wydajności urządzenia.
Analogiczne zasady będą miały zastosowanie do twierdzeń dotyczących ograniczonego wpływu na środowisko, neutralności klimatycznej czy zmniejszonej emisji gazów cieplarnianych. Każde z tych oświadczeń będzie wymagało odpowiedniego uzasadnienia opartego na uznanych metodach oceny środowiskowej.
Wzmocnienie kompetencji Prezesa UOKiK
Istotnym elementem projektu jest również rozszerzenie kompetencji Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK). Obecnie organ ten podejmuje działania wobec przedsiębiorców stosujących nieprawdziwe deklaracje środowiskowe przede wszystkim na podstawie ogólnych regulacji dotyczących nieuczciwych praktyk rynkowych.
Po wejściu w życie nowych przepisów greenwashing zostanie wyraźnie wskazany jako naruszenie prawa, co stworzy jednoznaczną podstawę do prowadzenia postępowań administracyjnych oraz nakładania sankcji finansowych. Zmiana ta powinna zwiększyć skuteczność egzekwowania przepisów oraz ułatwić eliminowanie nieuczciwych praktyk z rynku.
Znaczenie projektowanych zmian dla przedsiębiorców
Planowana nowelizacja będzie wymagała od przedsiębiorców weryfikacji stosowanych materiałów reklamowych, opisów produktów, etykiet, stron internetowych oraz strategii marketingowych. Każde twierdzenie dotyczące wpływu produktu na środowisko będzie musiało być poparte odpowiednią dokumentacją i możliwe do obiektywnego udowodnienia.
W praktyce oznacza to konieczność wdrożenia procedur weryfikacji komunikacji marketingowej oraz większej ostrożności przy posługiwaniu się hasłami odnoszącymi się do zrównoważonego rozwoju i ochrony środowiska.
Zgodnie z projektem, ustawa ma wejść w życie 27 września 2026 r. Aktualnie projekt został przyjęty przez Radę Ministrów.
