1. Opłata SUP
Opłata za produkty jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych (opłata SUP), uregulowana w art. 3b ustawy o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej, została zaprojektowana jako instrument oddziaływania na zachowania konsumenckie.
Obowiązek jej poniesienia ma obciążać użytkownika końcowego, natomiast ciężar organizacyjny spoczywa na przedsiębiorcy, który wydaje napój lub żywność w opakowaniu jednorazowego użytku z tworzywa sztucznego użytkownikowi końcowemu.
2. Decyzja nr 543/25/OS. Nieodpłatne wydanie podlega opłacie
W decyzji nr 543/25/OS z 10 kwietnia 2025 r. Marszałek Województwa Mazowieckiego stwierdził, że nieodpłatne wydanie napoju lub posiłku w opakowaniu jednorazowego użytku z tworzywa sztucznego nie wyłącza obowiązku pobrania opłaty SUP.
Organ wskazał, że:
- opłata SUP jest powiązana z wydaniem opakowania, a nie z zapłatą ceny,
- brak fiskalizacji polegający na wydaniu posiłku lub napoju w ramach programu lojalnościowego (wydanie „za punkty”) lub w ramach promocji nie mają znaczenia prawnego w zakresie opłaty produktowej.
Co za tym idzie, produkty z załącznika nr 6 do ustawy podlegają opłacie zarówno przy wydaniu odpłatnym, jak i nieodpłatnym.
W konsekwencji przedsiębiorca:
- nie może zrezygnować z poboru opłaty,
- a brak poboru naraża go na administracyjną karę pieniężną do 20 000 zł.
3. Utylizacja i zniszczenie opakowań
W tej samej decyzji organ rozstrzygnął również kwestię opakowań, które zostały uszkodzone, zniszczone lub zutylizowane i nigdy nie trafiły do użytkownika końcowego.
W takim przypadku nie powstaje obowiązek pobrania opłaty SUP od konsumenta, ponieważ użytkownik końcowy w ogóle nie występuje.
Jednocześnie Marszałek wskazał, że przedsiębiorca zużywający takie opakowania na potrzeby własne staje się użytkownikiem końcowym, co oznacza, że:
- opłata SUP powinna zostać uiszczona na etapie zakupu opakowań,
- a jej przekazanie do marszałka następuje za pośrednictwem sprzedawcy opakowań.
4. Automaty vendingowe
W decyzji nr 1827/25/OS Marszałek Województwa Mazowieckiego potwierdził, że sprzedaż napojów za pomocą automatów vendingowych w kubkach wykonanych w 100% z papieru lub kartonu, niezawierających tworzyw sztucznych, nie podlega opłacie SUP
Organ jednoznacznie wskazał, że decydujące znaczenie ma skład materiałowy kubka, zaś sam jednorazowy charakteru produktu nie ma w tym przypadku znaczenia. Opłata SUP dotyczy wyłącznie produktów wykonanych w całości lub w części z tworzyw sztucznych w rozumieniu przepisów REACH.
Analogiczne stanowisko zostało potwierdzone w decyzji nr 1604/25/OS, również dotyczącej sprzedaży vendingowej napojów w papierowych kubkach niezawierających polimerów syntetycznych.
W obu decyzjach organ jednoznacznie wyłączył takie kubki spod reżimu art. 3b ustawy.
